พริ้วไหวดั่งไผ่ต้องลม

เรื่องราวของต้นไผ่ ต้นไม้ที่ใกล้ชิดกับวิถีชีวิตของคนญี่ปุ่นอย่างแนบแน่น

โดย Suwannee Payne   9 ก.พ. 2559

ดุเหว่าส่งเสียงร้อง            a cuckoo's cry --                      

จันทร์ส่องแสงนวลสุกใส    moonlight seeping through  

เปล่งประกายผ่านป่าไผ่     a large bamboo grove            

กลอนไฮกุของท่าน Matsuo Basho

วันนี้ฉันขอเล่าเรื่องต้นไม้ที่ยืนเคียงข้างกับประเทศญี่ปุ่น และมีความสำคัญมากในวิถีชีวิตประจำวันของผู้คนที่นั่น ต้นไม้นั้นก็คือ ไผ่

เมื่อมาเยียบแผ่นดินญี่ปุ่นนี้แล้ว  เราสามารถพบกับต้นไผ่ในทุกหนแห่ง ในสวน ริมแม่น้ำ ในป่า บนภูเขา ไม้ไผ่ใกล้ชิดกับชีวิตของคนญี่ปุ่นอย่างแนบแน่น ไม่ว่าญี่ปุ่นจะเจริญก้าวหน้าไปไกลแค่ไหน ไม้ไผ่ ก็เกาะตามไปด้วยอย่างเหนียวแน่น จนเรียกได้ว่าเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตประจำวันของคนญี่ปุ่นเลยทีเดียว

คนญี่ปุ่นทั้งใช้ (ไม้ไผ่) ทั้งกิน (หน่อไม้)  ไม้ไผ่ใช้สร้างบ้าน ตั้งแต่ รั้วบ้าน หลังคา พื้นบ้าน ประตู หน้าต่าง ไปจนถึงม่าน และมูลี่ ในครัวก็มีผลิตภัณฑ์ไม้ไผ่เต็มไปหมด ตั้งแต่ตะเกียบไปจนถึงไม้หรือแปรงคนชาที่ทำด้วยไม้ไผ่ น่ารักๆ

ป่าไผ่ของวัดโฮะโกะกุ-จิ วัดเรืองชื่อ (จากป่าไผ่) ของคามาคุระ

อ่านเวอร์ชั่นที่มีรายละเอียดการท่องเที่ยวและการเดินทางได้ที่ลิงค์ข้างล่างค่ะ

มนต์เสน่ห์ป่าไผ่ วัดโฮะโกะกุ-จิ

ญี่ปุ่นมีไผ่หลายชนิดแต่ที่เห็นมากที่ สุดคงจะเป็นไผ่พันธ์ ‘โมะโสะ’ (moso) ป่าไผ่ของวัดโฮะโกะกุ-จิ มีไผ่ โมะโสะ 2000 กว่าต้น สวนญี่ปุ่นก็ต้องมีโรงน้ำชา ดื่มไป ชื่นชมไผ่ไป สุดสบายอารมณ์

ไป ญี่ปุ่นคราวนี้ฉันมีโอกาสได้ไปเดินป่าหลายแห่ง การเดินป่าหรือที่ภาษาอังกฤษเรียกว่า Hiking ที่จริงแล้วคำนี้กว้างกว่า ‘เดินป่า’ แต่ฉันหาคำภาษาไทยให้ตรงกันไม่ได้ เพราะ ‘เดินเขา’ ก็ใช่ ‘เดินทุ่ง’ ก็ใช่

การเดินป่า หรือ Hiking นั้น นิยมกันมากที่ญี่ปุ่น และฉันก็คิดว่าเป็นวิธีที่ดีที่สุดในการเที่ยวญี่ปุ่น ได้สัมผัสญี่ปุ่นอย่างลึกซึ้ง ได้สัมผัสธรรมชาติ และห่างไกลนักท่องเที่ยวที่มากันเป็นฝูง

มีอยู่วันหนึ่งนั่งฉันไปเดินป่า ที่เทือกเขาแอลป์ญี่ปุ่น และโชคดีจัง ที่ก่อนหน้านั้นหนึ่งวันที่นั่นมีพายุหิมะ ทำให้ฉันได้สัมผัสกับภูเขาสีขาวโพลน เส้นทาง 8 กิโลเมตรในหุบเขาเลยเป็นของฉันและผู้ร่วมทางแต่ผู้เดียว เงียบสงบ และงดงาม วันนั้นเราไม่กลัวหิมะ และไม่กลัวหมีด้วย เขามีระฆังสำหรับเคาะเตือนหมีไว้เป็นระยะๆ มีป้ายกำกับไว้ว่า ‘โปรดเคาะดังๆ’ ซึ่งเราก็ทำตามอย่างไม่อิดเอื้อน

อ่านเวอร์ชั่นที่มีรายละเอียดการท่องเที่ยวและการเดินทางได้ที่ลิงค์ข้างล่างค่ะ

เดินป่าบนเส้นทางเก่าแก่ ‘นะกะเซ็นโดะ’

ไผ่ โมะโสะ มีอีกชื่อหนึ่งว่า ไผ่กระดองเต่า (tortoise-shell bamboo) เป็นพันธุ์ไม้ในตระกูลหญ้า (Poaceae) มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Phyllostachys edulis คำว่า ‘edulis’ ในภาษาละตินแปลว่า ‘กินได้’ นั่นคือหน่อกินได้ แต่ต้องนำหน่อไผ่ โมะโสะไป ต้มจนนิ่ม เพื่อขจัดกรด oxalic และสารเคมีที่เป็นพิษ เริ่มแรกคือหั่นเปลือกออกให้หมด แล้วนำไปต้มกับน้ำรำข้าวที่เป็นด่าง ใช้เวลาต้มนานกว่า 30 นาที หรือมากกว่านั้นขึ้นอยู่กับขนาดของหน่อไม้

ไผ่ โมะโสะ มีถิ่นกำเนิดในประเทศจีน โตเต็มที่จะสูงประมาณ 15-30 เมตร เป็นไผ่ที่ใช้มากที่สุดในอุตสาหกรรมไม้ไผ่

อ่านรายละเอียดเกี่ยวกับไผ่ โมะโสะ ได้ที่

http://en.wikipedia.org/wiki/Phyllostachys_edulis

ในภาษาญี่ปุ่น หน่อไม้เรียกว่า ทะเคะโนะโคะ (takenoko) แปลตรงๆ ได้ว่า ‘ลูกไผ่’

ต้นไผ่ในญี่ปุ่นถือกันว่าเป็น สัญลักษณ์ของความเจริญรุ่งเรือง ในวันปีใหม่ตามบ้าน ร้านค้า ศาลเจ้า และสถานที่ต่างๆ ในญี่ปุ่น จะตกแต่ง ด้วย คะโดะมะซึต (kadomatsu) เป็นไม่ไผ่สามกระบอกที่เอามาผูกด้วยกัน และตกแต่งด้วยดอกพลัมกับใบสน

ไปเที่ยวญี่ปุ่นคราวหน้า อย่าลืมแวะไปทักทายต้นไผ่กันนะค่ะ

เขียนโดย Suwannee Payne
JapanTravel พาร์ทเนอร์

เข้าร่วมการสนทนา

Wipada Suttisirikul หนึ่งปีมาแล้ว
เป็นไผ่ที่สวยมาก น่าไปเดินเล่น
จะต้องหาโอกาศพาน้องๆๆไปเที่ยวกัน